Home News Çfarë po ndodh në Afganistan ?

Çfarë po ndodh në Afganistan ?

by E Ll

Të dielën në mëngjes, talebanët arritën me sukses të merrnin kryeqytetin e Afganistanit, Kabul.

Kjo ngjarje shënon fazën përfundimtare të marrjes së vendit. Talibanët kanë përshpejtuar operacionet e tyre për të fituar kontrollin mbi Afganistanin që nga marrëveshja e vitit të kaluar mes kryengritësve dhe SHBA nën Presidentin e atëhershëm Donald Trump, i cili ra dakord për një tërheqje të plotë të forcave ushtarake amerikane. Ndërkohë që afati i 31 gushtit për tërheqjen e trupave amerikane po afrohej, javën e kaluar talebanët filluan një sulm të shpejtë në postoblloqe dhe qytete.

Një tregues tjetër i rëndësishëm i zhvillimeve në terren ishte ndoshta largimi i Presidentit Ashraf Ghani. Dalja nga vendi e të cilit u konfirmua të dielën nga Abdullah Abdullah, zyrtari kryesor negociator i Afganistanit.

“Ish -presidenti afgan është larguar nga kombi. Ai e ka lënë kombin në këtë gjendje; [për këtë,] Perëndia do ta mbajë atë përgjegjës. “

u shpreh Abdullah, kreu i Këshillit të Lartë për Pajtimin Kombëtar, në një video njoftim në Facebook.

Në një njoftim të mëvonshëm, Ghani tha se ai u largua nga vendi për të shmangur gjakderdhjen kur forcat talebane hynë në pallatin presidencial. Më vonë, një zyrtar taleban njoftoi mbi planet e grupit për të riemërtuar shtetin si Emirati Islamik i Afganistanit.

Sipas Washington Post, kryengritja e talibanëve gjatë muajit të fundit u përqëndrua tek qytetet e mëdha. Kunduz ishte i pari “qytet kyç” që ra në duart e kryengritësve. Pas kësaj, ishte pothuajse si një efekt domino. Qendra të tjera të mëdha si Kandahar dhe Herat ranë në duart e talebanëve përmes marrëveshjeve të negociuara me zyrtarët lokalë. Këto marrëveshje zakonisht përfshinin dorëzimin e kontrollit të qyteteve në këmbim të sigurisë ose ryshfetit.

Në mëngjesin e së dielës, forcat talebane kishin arritur në qytetin Jalalabad, ku zyrtarët u dorëzuan pa asnjë të shtënë. Së shpejti, dhe qytetet e mbetura përreth Kabulit ranë shpejt. Forcat talebane arritën në portat e kryeqytetit brenda pak orësh.

Edhe pse analistët nuk prisnin që kryengritja të kishte sukses kaq shpejt, strategjia e grupit për të marrë kontrollin e kryeqytetit përmes negociatave paqësore në vend të një ofensive të dhunshme rezultoi efektive. Një eksod i banorëve dhe diplomatëve të huaj u shfaq kur talebanët filluan negociatat me zyrtarët afganë.

Vendet fqinje dhe aleatët kanë ndërhyrë për të ndihmuar civilët të evakuojnë vendin. Ministria e Jashtme e Emirateve të Bashkuara Arabe tha se do të lehtësonte evakuimin e diplomatëve dhe stafit të huaj përmes aeroporteve, ndërsa Gjermania është shprehur se do të dërgojë aeroplanë ushtarakë për të tërhequr shtetasit Gjermanë dhe stafin mbështetës afgan. Gjithashtu dhe punonjësit e Ambasadës Amerikane dhe qytetarët u përpoqën të evakuoheshin para rrezikut.

Por si u rrëzua qeveria afgane kaq shpejt?

Kolapsi i qeverisë afgane lindi kryesisht nga pasiguria e krijuar nga bisedimet e mbajtura në Doha, Katar, më shumë se një vit e gjysmë më parë. Marrëveshja u finalizua në shkurt të 2020 midis Shteteve të Bashkuara dhe talebanëve, duke konfirmuar një tërheqje të plotë amerikane së bashku me forcat e reduktuara aleate.

 “Ditën e nënshkrimit të marrëveshjes ne pamë ndryshimin. Të gjithë shikonin vetëm për veten e tyre. Ishte sikur [Shtetet e Bashkuara] na lanë të dështojmë. ” – tha një oficer i forcave speciale afgane për Washington Post.

Më pas gjendja brenda ushtrisë afgane u përkeqësua shpejt. U përkeqësua nga një kombinim i korrupsionit (shumë oficerë afganë pohuan se nuk kishin marrë rrogat ) dhe nga përsëritja që  Presidenti Joe Biden i bëri angazhimit të SHBA për përmbushjen e marrëveshjes së Dohas, duke garantuar një tërheqje të plotë të trupave deri më 31 gusht.

“Ne nuk shkuam në Afganistan për të ndërtuar komb. Është e drejta dhe përgjegjësia e shtetasve afganë të vendosin të ardhmen e tyre dhe si duan të drejtojnë vendin e tyre.”

Joe Biden

Vëzhguesit politikë e kanë kritikuar këtë veprim, duke argumentuar se një dalje e tillë e papritur nga Afganistani mund ta lërë vendin të pambrojtur ndaj nga talebanëve. Sidoqoftë, afati për tërheqje afrohej.

Talebanët filluan të dërgojnë grupe të vogla mbështetësish në vende rurale të kontrolluara nga qeveria, duke arritur marrëveshje me përfaqësues të nivelit të ulët të qeverisë afgane përmes ryshfetit ose garancive të sigurisë. Megjithëse oficerët afganë thonë se njësitë elitare ushtarake të vendit mbetën të përkushtuara për të ruajtur vendin; pa mbështetjen e udhëheqësve lokalë dhe personelit ushtarak në terren, përpjekjet e tyre për të mbrojtur vendin dështuan.

Ajo që na mbetet të shohim është sesi talebanët tanimë në kontroll do të menaxhojnë tranzicionin dhe si do të trajtojnë rivalët politikë dhe ata që ata i shikojnë si armiq.

Related Articles

Leave a Comment

error: Content is protected !!